Het effect van slaap op stress

Slapen is de enige manier om weer te herstellen van de activiteiten die je op een dag hebt ondernomen. Tijdens de slaap komt alles wat overdag nodig is om te functioneren tot rust en de systemen die nodig zijn voor herstel komen in actie.
Het repareren van spieren, zenuwen en botten kost tijd en als je te weinig slaap is het herstel niet volledig. Dat betekent dat je de dag begint met een ‘half volle tank’ of in ieder geval niet helemaal gevuld. Nu kun je best een dag functioneren als de tank niet helemaal vol is, maar als je dat dagen achter elkaar doet snap je dat de tank te leeg is om de dag goed door te komen.

Slaap gaat in een aantal fasen waarbij met name het fysiologische herstel aan het begin van de nacht is. Als je dus laat naar bed gaat dan herstel je minder goed en voel je je de volgende dag vermoeider. Dit is te meten met de Heart Rate Variability (HRV), want het stressniveau blijft dan hoger dan normaal.

Hoeveelheid slaap
De hoeveelheid slaap die je nodig hebt is voor iedereen anders, maar gemiddeld volstaat 7 tot 8 uur voor volwassenen. Belangrijk is om er mee te experimenteren. Als je ’s morgens altijd op hetzelfde moment wakker wordt zonder dat je een wekker nodig hebt, ben je over het algemeen goed uitgerust. Is dat te laat, dan zou je beter iets eerder kunnen gaan slapen.
Te veel slapen is ook mogelijk. In een extreme situatie waarbij iemand zijn bed niet meer uit komt treedt er verval op. De spieren worden niet meer gebruikt en daardoor verzwakken ze. Er is dus een bepaalde hoeveelheid belasting nodig om beter te worden. Herstel heeft alleen zin als er iets te herstellen valt.

Als je te weinig slaapt blijf je eigenlijk in de actieve staat. Dat betekent een hogere hartslag, een hogere ademhaling en dat geeft meer stress. Het kost steeds meer moeite om te functioneren als je moe bent en dat is op zich een stressvolle situatie. Dit is heel goed te meten met HRV om dat bij stress het hartritme regelmatiger wordt. Doe iedere morgen je ochtendmeting om te kijken wat je Herstelscore en Readiness is.

Herstellen
Slapen is de enige manier om weer te herstellen van de activiteiten die je op een dag hebt ondernomen. Tijdens de slaap komt alles wat overdag nodig is om te functioneren tot rust en de systemen die nodig zijn voor herstel komen in actie.
Het repareren van spieren, zenuwen en botten kost tijd en als je te weinig slaap is het herstel niet volledig. Dat betekent dat je de dag begint met een ‘half volle tank’ of in ieder geval niet helemaal gevuld. Nu kun je best een dag functioneren als de tank bij het begin niet helemaal vol is, maar als je dat dagen achter elkaar doet snap je dat de tank te leeg is om de dag goed door te komen.

Slaap gaat in een aantal fasen waarbij met name het fysiologische herstel aan het begin van de nacht is. Als je dus laat naar bed gaat dan herstel je minder goed en voel je je de volgende dag vermoeider. De hoeveelheid slaap die je nodig hebt is voor iedereen anders, maar gemiddeld volstaat 7 tot 8 uur voor volwassenen. Belangrijk is om er mee te experimenteren. Als je ’s morgens altijd op hetzelfde moment wakker wordt zonder dat je een wekker nodig hebt, ben je over het algemeen goed uitgerust. Is dat te laat, dan zou je beter iets eerder kunnen gaan slapen.

Te veel slapen is ook mogelijk. In een extreme situatie waarbij iemand zijn bed niet meer uit komt treedt er verval op. De spieren worden niet meer gebruikt en daardoor verzwakken ze. Er is dus een bepaalde hoeveelheid belasting nodig om beter te worden. Herstel heeft alleen zin als er iets te herstellen valt.

Als je te weinig slaapt blijf je eigenlijk in de actieve staat. Dat betekent een hogere hartslag, een hogere ademhaling en dat geeft meer stress. Het kost steeds meer moeite om te functioneren als je moe bent en dat is op zich een stressvolle situatie. Dit is heel goed te meten met HRV om dat bij stress het hartritme regelmatiger wordt. Doe iedere morgen je ochtendmeting om te kijken wat je Herstelscore en Readiness is.

Omgekeerd is er ook een effect van stress op slaap. ’s Avonds ingespannen werken, intensief sporten, een moeilijk verteerbare maaltijd of een emotionele situatie in het algemeen, zorgt voor minder goed slapen en dus minder herstel waardoor de volgende dag met een valse start begint en het effect van overbelasting stapelt en uiteindelijk tot overbelasting en burn-out kan leiden. Het is dus van belang om slapen goed voor te bereiden zodat je makkelijk in slaap komt en de nacht goed benut om te herstellen.

Veranderingen in het slaappatroon zijn goed te meten met de StressCoach App, zowel verbeteringen als verslechteringen. Over een termijn van weken zal een consequent beter slaapritme, met de bijbehorende verbetering van de voorbereiding op slaap, een positief en meetbaar effect hebben op de gezondheid en het algemeen welbevinden.


Ben je benieuwd en wil je je stress meten? Meld je gratis aan via StressCoach App.

 

Er is veel geschreven over slaap en stress. Ben je geïnteresseerd in wetenschappelijke artikelen. Lees de volgende literatuur:
Institute of Medicine (US) Committee on Sleep Medicine and Research; Colten HR, Altevogt BM, editors. Sleep Disorders and Sleep Deprivation: An Unmet Public Health Problem. Washington (DC): National Academies Press (US); 2006. 2, Sleep Physiology. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK19956/

Physiology of sleep
Michael Schupp MD FRCA Christopher D Hanning MD FRCA, British Journal of Anaesthesia | CEPD Reviews | Volume 3 Number 3 (2003)

Acute Stress Affects Heart Rate Variability During Sleep
Martica Hall, e.a. Psychosomatic Medicine 66:56–62 (2004)